زن اسطوره ای موسیقی کردی(( عایشه شان))

شاهزاده‌ بی تاج و تخت موسیقی کوردی، عایشه‌ شان

یکی از هنرمندهان مبارز در کوردستان ترکیه شیرزنی به نام عایشه‌ شان میباشد.

عایشه‌ شان با صدایی گرم و دلنشین، با کلامی شیوا ضرب المثل قدیمی کوردی را که‌ میگوید:\\\" شیر شیر است چه‌ زن یا که‌ چه‌ مرد\\\" به‌ اثبات رساند.

عایشه‌ شان در میان ملت کورد به‌ اسامی: عیشان کورد، عایشه‌ شان ، عایشه‌ خان، عیشان عثمان و عیشان علی مشهور بود‌.

او در آبان سال 1938 در شهر دیاربکر دیده‌ به‌ جهان گشود.

زمانی که‌ هنرمندان و آوازخوانان کورد در خانه‌ پدری عایشه‌ شان گرد می آمدند و تا سپیده‌ صبح میسرودند ، عایشه‌ شان با دوستانش در پشت درهای بسته‌ تا خود صبح گوش جان و دل به‌ صدای گرم آنان میسپرد.

محتوای آهنگهای عایشه‌ شان که‌ از طرفی او را به‌ شنونده‌ می شناساند، از طرف دیگر‌ موضوعاتی از قبیل اجتماعی، سیاسی، فرهنگی را نیز در بر میگیرد.

عایشه‌ شان که‌ در حسرت دیدار از کوردستان عراق بود، در سال 1979 موفق شد که‌ این بخش از کوردستان را زیارت کند.

مردم در کوردستان عراق به‌ گرمی از او پیشوازی کردند.در دهوک، کرکوک، هه‌ولیر و بغداد، همراه با هنرمندانی چون محمد عارف جزیری، عیسی برواری، گلبهار، تحسین طاها، نسرین شروان به‌ روی صحنه‌ رفت .

هنرمند کورد عایشه‌ شان ،29 آذر ماه سال 1996 بعد از سالها خدمات متمادی برای زبان و هنر ملت تحت ستم خود در بیمارستان شهرازمیر ترکیه‌ بر اثر بیماری سرطان در تنهایی دیده‌ از جهان فرو بست.

آهنگهای مشهور و ماندگار عایشه‌ شان عبارتند از : جمبلی میر حکاری، مم و زین، لی لی بیمال، زری حیران، جمیله‌، بریوان، کوچر، لاوک متینی، میرو، حسنیکو، درد هویه‌، قدر یار، خریبم دایه‌، نوروز، ولاتی من دیاربکر.




 

بسیاری از خود می پرسند آیا امیدی به گسترش کاربرد زبان کوردی وجود دارد؟

آیا می توان شان این زبان را به جایگاه مناسبی رساند؟ آیا می توان کاربرد آن را به موضوعاتی فراتر از رفع نیازهای روزمره کشاند و آنرا ابزار علم و دانش کرد، با آن شعر و ترانه سرود، رمان نوشت و تحسین خوانندگان سایر زبانها و ملتها را برانگیخت؟

شاید سوال ساده و بدیهی به نظر برسد اما به نظر می رسد تکرار آن مهم است. آری، امید هست و راه پیش روی زبان کوردی بسیار روشن است. می توان بحث را با ذکر دلایل بسیار ادامه داد. همچنین می توان به رویدادهای تاریخی استناد کرد و بر ادعای خود صحه گذاشت.آنچه که در حال حاضر به نام زبان ایتالیایی خوانده می شود در حقیقت تا قرن سیزدهم میلادی وجود نداشته است. ادبیات نوشته شده به زبان ایتالیایی همگی متعلق به قرن سیزدهم به بعد است. جالب است بدانیم حتی مارکوپولوی ایتالیایی، سفرنامه ی خود را با زبان فرانسوی نوشته است.امپراطوری بزرگ روم نتوانست از خود زبانی به یادگار بگذارد و از لاتین تنها نامی مانده است و اکنون در دل کتابخانه ها آرمیده است و گویشوران آن در حد نام و آوازه اش نیست. پس از انقراض امپراطوری روم، مردم ساکن در مرکز اصلی قدرت آن (ایتالیا) با پراکندگی و تنوع زبانی بسیار مواجه گشتند و سالها بعد توانستند زبان متحد خود را احیا کنند و زبان ایتالیایی نام نهند. حال چگونه است که بازماندگان امپراطوری بزرگ ماد نتوانند زبان خود را حفظ و احیا نمایند و بپرورند؟به جرات می توان گفت وضعیت امروز زبان کوردی بسیار بهتر از وضعیت زبان نو ظهور ایتالیایی در قرن ۱۳ میلادی است. پیشینه فرهنگی و تاریخی و غنای ادبی مردم کرد آنقدر روشن و استوار است که بتواند راهگشای مردم کرد در احیا و پرورش زبان کوردی باشد.اما با این حال ما کوردها که داعیه گسترش زبان خود داریم و در این راستا سایتهای زیادی بر پا نموده ایم و بعضا تمام کردها را مخاطب قرار داده ایم وگاهی بر گویش خاصی از کوردی تمرکز کرده ایم و یا اصولا الفبایی خاص را رواج می دهیم و … چه میزان برنامه ریزی زبان و مولفه های موثر در آن را مورد توجه قرار می دهیم؟برداشت من آن است که اغلب سایتهای مرتبط با زبان کوردی بر خط و دستور زبان و آیین نگارش تمرکز کرده اند و مقوله های مهمتر دیگر، فراموش شده اند و یا کمتر مورد توجه قرار دارند. در حقیقت برنامه ریزی زبان کوردی باید برای کارآمد کردن آن در سطوح مختلف باشد و صد البته موضوع حفظ ماهیت و هویت اصلی آن در این جریان کارآمدسازی نیز مورد توجه قرار گیرد.ما کردها باید نسبت به کارآمدی ابزاری زبان خود و شان عاطفی آن مطمئن شویم تا زبان دیگری را از نظر کارآیی و عاطفی به زبان خود ترجیح ندهیم و به کار نگیریم.

Çiaiê agrî

کوهی دو قلو ما بین کردستان ترکیه(استان آگری) و ایران(شهر ماکو)،که مردم کرد زبان منطقه برای آن افسانه ها ساخته اند.

دارای دو قلهٔ آتشفشانی آگری بزرگ (۵۱۵۶ متر) و آگری کوچک (۳۹۵۲ متر) است.

آگری در زبان کردی به معنی کوه آتشفشانی و آتشین است.

ای زمان یا با تو نخواهم زیست

                                           یا تو را با آزادی زینت خواهم داد

                                                                                                   (سخن بزرگ مرد کورد)

ضرب المثل کوردی

teref do pêiax xêstêne dê solaga deng

(اشاره به این دارد :کسی که اصرار به انجام یک کاری را دارد و پافشاری به انجام آن دارد)

gera goh nege

(اشاره به این دارد:کسی که در باره موضوعی که  بین دو نفر انجام شده خبر ندارد  با خبر نکنید.)

.dêiaro dera dêjm bokê deva êiane

(اشاره بی این موضوع دارد:که به طور غیر مستقیم می خواهیم کسی را از یه موضوع باخبر کنیم.)

hêndêg، rêndêg

(اشاره به این دارد:در یک کاری را کم انجام بدهی . اما بهترین نتیجه را داشته باشد.)

پرچم زیبای کشورم ایران

 زن کرد قوی است!!!!!!!!!

وان، ترکیه – زنی که به مدت 48 ساعت زیر آوار فرزند خود را از مرگ نجات داد، به عنوان مادر سال انتخاب شد.

 

lê daîé......roja de pîrozé.

lê daîé......roja de pîrozé

lê daîé......roja de pîrozé.

lê daîé......roja de pîrozé............................................................

foto dîrok kurdistan mezên lê her çar parê çê

شیر سنگی کشف شده درکردستان ترکیه/بوتان.

روستای تاریخی پلنگان کردستان ایران

      کردستان سوریه/عافرین

  کردستان عراق/هولیر یا دهوک

 در یک اتفاق نادر که برای اواین بار است در اقلیم کوردستان رخ میدهد دو خروس در شهر چمچمال واقع در استان سلیمانیه تخم گذاشتند...

"سعدیه حمید" مالک این خروسها میگوید:حدود یک ماه است که دو عدد از خروسهایم هفته ای یک تخم میگذارند،البته اندازه تخمهای آنان کمی از تخم مرغ معمولی کوچکتر است.

وی گفت:حدود ده سال است مرغ و خروس پرورش میدهم اما تا کنون نشنیده بودم خروس تخم کند،وی تاکید کرد این یک اتفق نادر در جهان میباشد و تا آنجایی که من اطلاع دارم اولین بار است در اقلیم کوردستان چنین اتفاقی می افتد.

لازم بذکر است که پیش از این نیز رسانه های جهانی اعلام کردند یک خروس در چین تخم گذاشته است.