|
شعر ومتن کردی و فارسی
کردستان مهد موسیقی جهان
تاریخ نویسان و موسیقی دانان معروف جهان معتقدند که ; کردستان مهد تمدن موسیقی جهان به حساب می آید.
ادامه مطلب ...............بروید........
در ویژه نامه موسیقیایی " فاسکه که " که در فرانسه منتشرمی شود ، آمده که ایران قدیم و سرزمین "میسوپوتامیا" یعنی جایگاهی که کوردها اکنون در آن سکونت دارند ، قدیمی ترین مهد موسیقیجهان بوده است.
به نوشته این نشریه ، تمام ملودی هایایرانی در اینجا منظور ایرانی بودن ملودی ها یعنی جایی که فرهنگ آریایی در آنجاحضور داشته ، نه مرز جعرافیایی ایران کنونی در جهان بی همتا و بی نظیر است. قوم کورد به عنوان یکی از قدیمی ترین اقوام آریایی به علتبهره بردن از فرهنگ غنی ایرانی دارای اصیل ترین موسیقی و ملودی های جاودان و بزرگاست. برای دستیابی به غنای موسیقی کوردی باید اززرتشتو فرقه اهل حق شروع کرد ، زیرا اگر کورد خود را وارثتمدن مادمی داند ، زرتشت نوه به حق مادهاست و پیروان اهل حق نیز بهحق کورد هستند و در کردستان زندگی می کنند و به زبان کوردی گورانی سخن می گویند. بر اساس کتاب های قدیمی اهل حق ، هنر موسیقی از زمان هایقدیم مورد توجه مردم این آیین بوده است. در نامه سرانجام )سرود یارسان) یکی از قدیمی ترین کتابهایاهل حقآمده است : زمانی که خداوند قصد داشت روح را در کالبد آدم بدمد ، روح درکالبد آدم قرار نگرفت تا اینکه بعد از چند روز خداوند به بنیامین دستور داد که روحرا در کالبد آدم بدمد و بنیامین آوازی برای روح خواند و روح در کالبد آدم جای گرفت . موسیقی کردی در میان مردم کردستان دارای یک پیوندناگسستنی با زندگی روزمره مردم است ، بسیاری از صاحب نظران کورد معتقدند : موسیقیکوردی یکی از اصیل ترین موسیقی های ایرانی که با گذشت قرن ها ، ویژگی های خود را درفولکلور عامه کورد زبان های ایرانی حفظ کرده است. سازهایرایج در موسیقی کوردی نی ، سورنا ، نایه ، دهل ، تنبک ، تنبور و کمانچه است. به طور کلی در موسیقی ایرانی ملودی هایی در قالب هفتدستگاه ماهور ، شور ، نوا ، همایون ، سه گاه ، چهارگاه و پنج گاه جای می گیرند. اما غیر از هفت دستگاه معروف فوق یک دستگاه مشهور دیگروجود دارد و آن دستگاه " اصفهان " می باشد. بسیاری ازموسیقیدانان معتقدند این دستگاه بخشی از دستگاه شور است و بسیاری دیگر بر اینباورند که شاخه ای از همایون است. آوازهای " قه تاری " کوردی در همین دستگاه جای میگیرند. در میان هفت دستگاه فوق ، دستگاه شور از سایردستگاه ها وسیع تر و بزرگ تر است زیرا اگر چه در سایر دستگاه ها ، چندین آواز دیگرجای می گیرد ، اما دستگاه شور علاوه بر این خود دارای چندین " گوشه " دیگر میباشد. این گوشه ها شامل ابوعطا ، بیات ترک یا بیات زند ، افشاری یاهه وشار ، دهشتی و بیات کرد می باشد. بسیاری ازآوازهای کوردیمانند کابوکی ، شاییک ده گری ، گول نیشان گول نیشان و اکثرآوازهای حیران در دستگاه شور جای دارند. هنر موسیقی هرملتی وقتی پیشرفت می کند که فرهنگ ملی آن دیار، مورد توجه باشد و شرط پیشرفت ،توسعه و احیا» آن در فرهنگ مردم نهفته است. کوردهابه فرهنگ ، زبان ، ادبیات ، سنت و موسیقی خود بسیار علاقه مند و به همیندلیل در این مورد پیشرفت کرده اند. کردستان با دیرینهحماسی و عرفانیش ، با صفا و سادگی عاطفی ساکنانش و با طبیعت بکر و دست نخورده اش ازروزگاران کهن تا به امروز همواره پرورش دهنده موسیقیدانان بزرگی بوده است. موسیقیکوردی دارای شیوه ها و آوازهای مختلف است و دارای تنوع بسیاری می باشد که قسمت های دیگر سایت {آرشیو موضوعی- موسیقی کردی-شیوه ها و آوازهای موسیقی کردی }به آن اشاره شده است. به گفته هوشنگ شگرف به علتتنوع زیاد موسیقی کوردی ، متناسب با هر منطقه کوردنشین ، آوازهای خاص آن منطقه نیزوجود دارد و این یکی از نشانه های پر بار بودن موسیقی اصیل کوردی است.
وی می گوید : به علت تنوع زیاد موسیقی کوردی ، برای تمامملودی های شاد ، ریتمیک ، تراژدی و عزا در موسیقی کوردی آواز وجود دارد. وی در مورد جایگاه موسیقی کوردی در ایران گفت : نبایدفراموش کنیم که مردم هر ناحیه به موسیقی محلی خود بیشتر از سایر مناطق توجه می کنندولی تنوع و غنای موسیقی کوردی باعث شده تا مردم سایر مناطق نیز به دیده احترام بهملودی ها و آوازهای کوردی بنگرند و برای آنها جذابیت داشته باشد. شگرف می گوید : موسیقی کوردی در عصر حاضر چنان ارزشمند و پربها شده که موسیقیدانان سایر ملت ها ازملودی های کوردی در موسیقی خود استفاده می کنند و در بسیاری از کشورهای اروپایی همشاهد هستیم که بسیاری از آیین ها و برنامه های ملی خود را با موسیقی و ارکستر کوردیشروع می کنند. وی گفت : البته در این میان نباید به هیچ عنوان تاثیر شعرهای پر محتوا و همچنینموسیقیدانان و خوانندگان نامدار کورد را در حفظ این میراث کوردی نادیده بگیریم. شگرفمی گوید : اگر چه تلاش های زیادی انجام شد تا ملودی های کوردی را با سایر ملودی هاادغام کنند ولی ملودی کوردی همانند طلای ناب است که با ملودی های دیگر ادغام نمی شود . هوشنگ شگرف تصریح کرد : دست اندرکاران عرصه موسیقی بایدبا استفاده از شیوه ای جدید وسازهای اصیل کوردی موسیقی کوردی را بازسازیکنند و به صورت گسترده در جامعه منتشر کنند تا هویت موسیقی اصیل کوردی همچنان حفظشود. هوشنگ شگرف ایجاد و گسترش تئوری های موسیقی کوردی وملودی های کوردی در مقاطع دانشگاهی و تحصیلی را یکی دیگر از راهکارهای خود برای حفظموسیقی کوردی می داند. وی در ادامه افزود : جوانانی که دردوران تحصیل در کردستان به موسیقی کوردی علاقه مند می شوند پس از پذیرش در دانشگاه ودر رشته موسیقی به علت نبود رشته موسیقی کوردی در دانشگاه مورد پذیرش ، ناچار بهموسیقی ایرانی و یا فارسی روی می آورند و این خود می تواند تاثیرات منفی در اصیلنگهداشتن موسیقی کوردی بر جای بگذارد. وی افزود : از طرفدیگر جوان تحصیلکرده کوردی که در دانشگاه های تهران پذیرفته می شوند به علت نبودامکانات موسیقی به کردستان برنمی گردند و در تهران کار موسیقی را ادامه می دهند کهاین عامل نیز باعث می شود در دراز مدت موسیقی کوردی کمرنگ شود . یکی دیگر از موسیقیدانان کورد در این مورد می گوید : موسیقی کوردی یکی ازپربارترین ، غنی ترین و ارزشمندترین موسیقی نواحی ایران و در میان موسیقی نواحی ،موسیقی کوردی بیشترین تاثیر را داشته است. شهرام علیمحمدیافزود : تنوع ریتمی ، ملودیک و تعدد بافت های آوازی و سازی که در موسیقی کوردی وجوددارد رنگ و بویی خاص به این نوع موسیقی داده است. بهاعتقاد وی در هر منطقه از کردستان فرم و بافت مخصوص برای موسیقی وجود دارد و شرایطجغرافیایی و اقلیمی آن منطقه بر نوع موسیقی آن منطقه تاثیر گذاشته و برای مثالموسیقی منطقه هورامان با موسیقی منطقه بان لیلاخ تفاوت زیادی دارد. وی افزود: دراورامانبه علت ناهموار بودن منطقه از نظر توپولوژیک و شرایط جغرافیایی ، موسیقی گهریان نداریم ولی در مناطقی که زمین مسطح و همواری وجود دارد این نوع موسیقی بیشتربه چشم می خورد. وی اعتقاد دارد به علت پتانسیل قوی ،عنایتی که در مناطق مختلف وجود دارد و به علت ارتباط نزدیک فرهنگمناطقکوردنشین و تبادلات فرهنگی با همدیگر ، موسیقی کوردی همتاثیر گرفته و هم تاثیر گذاشته ، اما به وضوح می توانیم بگویم که تاثیرگذاری موسیقیکوردی بر سایر موسیقی ها بیشتر از تاثیرپذیری آن بوده است. به گفته وی به علت وجود رسانه های زیاد و دسترسی آسان به موسیقی سایر مناطقو نواحی ، تاثیری که موسیقی کوردی از موسیقی های دیگر می گیرد به مراتب بیشتر است . علیمحمدی تصریح کرد : برای مثال در هیچ کشور و یا منطقهای فرم های خاصی از موسیقی مانند لاووک و حیران وجود ندارد ولی در منطقه کردستاناین نوع موسیقی به دلیل قدمت آن وجود دارد. وی افزود : بههمین دلیل می توان کردستان را پلی برای ارتباط بین موسیقی قدیمی ایران با موسیقیجدید ایران قلمداد کرد. به اعتقاد وی امروزه تهدیداتی کهموسیقی کوردیرا در خطر نابودی قرار داده به مراتب بیشتر از مسایلی استکه برای این نوع موسیقی امنیت ایجاد کره است. وی افزود : مجموعه عواملی وجود دارند که باعث می شوند موسیقی کوردی یا از بین بروند ، یا بهفراموشی سپرده شوند ، یا زلالی خود را از دست بدهند و یا تغییر شکل دهند. وی ادامه داد : به نظر می رسد که تغییر شکل موسیقی کوردیبیشتر از سایر عوامل تهدیدکننده آن تاثیر گذاشته و در این راستا نبود موسسه و یاانستیتوی برای جلوگری از تغییر موسیقی کوردی و یا حفظ آن به این عامل سرعت داده است. این موسیقیدان افزود : برخوردی که با موسیقی کوردی می شودیک نوع برخورد مدگراست یعنی نسل جوان با استفاده از تاثیرات و بازتاب رسانه ها وبدون اینکه از دارایی های خود استفاده کند ، خود را با آن رسانه وفق می دهد وموسیقی او نیز تحت تاثیر این نوع برخورد قرار می گیرد . وی بیشترین خطرات موسیقیکوردی را از جانب جوانان می داند و می افزاید : در این نسل کمتر کسی را داریم که بااستفاده از فرم های اصیل موسیقی خود آواز بخواند و یا به احیای آن بپردازد و حتی دربرخی از اوقات برخورد نسل جوان با موسیقی کوردی باعث به هجو کشیدن آن می شود . وی در ادامه با اشاره به اینکه موسیقی کوردی در پاره ای ازموارد به علت استفاده از سازهای الکترونیکی باعث محسور شدن نوازندگان قدیمی و سنتیشده افزود : البته این بحث دلیلی برای رد مطلق سازهای الکتریکی و یا تایید کامل آننیست. وی گفت : اگر بتوانیم با استفاده از مصالح موسیقیکوردی مانند سازها ، فرم های آوازی ، ریتم ها و ملودی های کوردی موسیقی کوردی راامروزی کنیم به راحتی می توان بین موسیقی کهن و قدیمی کوردی با امروزی پل ارتباطیبرقرار کرد. به گفته وی با این کار هم می توانیم موسیقی سنتی و قدیمی خود را تثبتکنیم و هم می توانیم تهاجمات وارده بر موسیقی جلوگیری کنیم. وی حفظ فاصله درموسیقی را یکی از عناصر مهم و ارزشمند برای حفظ یک نوع موسیقی می داند و می گوید : مثلا در بلوچستان چون فواصل موسیقی به خوبی رعایت می شود ، موسیقی آن دیار همچناناصیل مانده ، اما در کردستان چون فاصله رعایت نمی شود موسیقی حالت اصیل خود را ازدست داده و مردم هم کم کم به این نوع موسیقی عادت کرده اند. وی نبود یک مکان آکادمیک و یا دانشگاهی که در آن بتوانموسیقی کوردی را تدریس کرد و یا آموخت از دیگر مشکلات موسیقی کوردی می داند و می افزاید : واحدهای آموزشی بیشتر در راستای موسیقی غربی یا اصیل ایرانی تدریس می کنند وجایگاهی برای تدریس سازهای اصیل کوردی مانند نرمه نی یا سرنا وجود ندارد. به گفتهوی در دانشگاهای داخل کشور بیشتر موسیقی ایرانی تدریس می شود و موسیقدانان هم بیشتربه نوازندگی سازهای ایرانی می پردازند و چیزی برای موسیقی مقامی و نواحی و محلی نمیماند. پنجشنبه 11 خرداد 1391 :: 23:54 :: نويسنده : hevydar
درباره وبلاگ سلام به تمام هموطنای عزیز ایران!به وبلاگ من خوش آمدید امیدوارم خوشتون بیاد. موضوعات آخرین مطالب آرشيو وبلاگ پيوندها
|
||
 |
