شعر ومتن کردی و فارسی

عید سعید فطر مبارک باد!!!

 

 

 

اللهم اهل الکبریاء و العظمة، و اهل الجود والجبروت ...
حلول ماه شوال و عید سعید فطر مبارک.

 


شنبه 28 مرداد 1391
:: 21:58 :: نويسنده : hevydar

موسیقی کردی و فرهنگ کردها/ آیاکو تاتسومورا

 

"کردها بیشتر از 28 نوع رقص مختص به خود دارند، که هر کدام ریتم و حرکاتی متفاوت را در بر می گیرد ... رقص های کردی غالباً زنده و پر جنب و جوشند. رقص در نزد کردها جایگاهی والا دارد".
 

 
کردپرس _ سرویس فرهنگ و هنر: در سال 1975، گروه پژوهشی موسیقی قومی در ایران و ترکیه پژوهشی میدانی را درباره کردهایی که در آذربایجان ایران زندگی می کنند را  آغاز کرد. موسیقی کردها در مقایسه با موسیقی ساکنان دیگر منطقه به کلی متفاوت است.
همه ترانه هایی که از روستاها جمع آوری شده اند، شکلی آنتی فونال دارند که در موسیقی کردی بسیار حائز اهمیت است. ترانه های ساخته شده آهنگسازان نیمه متخصص که در شهرها ثبت و ضبط شده اند، بیشتر از طریق نقش ملودی ها مشخص می شوند. پژوهش درباره موسیقی و فرهنگ کردهاست و هدف پژوهش، درک معنا و احساس موزون موسیقی است که در فرهنگ به کلی و در موسیقی به طور خاص از خود اثر بر جای می گذارد.

به ادامه مطلب .....................بروید....................




ادامه مطلب ...
چهارشنبه 25 مرداد 1391
:: 17:42 :: نويسنده : hevydar

xorawaye

نقاشی غروب خورشید از هنرمند کورد

xorawaye

xorawaye1

xorawaye 2


دوشنبه 23 مرداد 1391
:: 13:01 :: نويسنده : hevydar

Be Te


Xawa Min be Te Nahet
Sebra Min Be Te Nahet
Jiyan Be Te Na Xushe
Dirya Te Ji Na Xushe
Ditna Te Sewqa Hayve Ye
Kenya Te Wek Kulilke Ye
De Tu Were Nazika Min
Te Agir Berda Dile Min
Ey Zalime Ey Kafire
Bese Bide Ezaba Min

Be Wefa


Tu Be Wefa Bui
Tu Xayin Bui
Te Ez Tine helayi
Te Dile Min Agir Berdaye
Te Dile Min Evindar Kir
Te Bi Daste Xu Berindar Kir
Te Jiyana Min Weran Kir
Te Zin U Shirin Shermizar Kir
Ya Reb Tu Xer Ne Bini
Xushiya Di Jiyaneda Ne Bini
Agire Lsqeda Bi Suji
Kuvandar Bi, Berindar Bi ,Tu Bewar Bi


دوشنبه 23 مرداد 1391
:: 12:37 :: نويسنده : hevydar

عکس از کوردستان ایران


پنج‌شنبه 19 مرداد 1391
:: 12:32 :: نويسنده : hevydar

سرزمین پدری من ، سرزمین مادری من

سرزمین آخته از سوز و عطش
سرزمین فقر و بیکاری و عدل عطش
سرزمین عشق و عطش برباله های رنگین
سرزمین چهار فصل غریب
سرزمین پدری من ، سرزمین مادری من
ما دور فتادگانی بیش نیستیم، مهر تو در دلهامان، در رگهای ما جاریست
لیکن چاره ای جز صبر نیست
سرزمین شادی و بزم و پاکی
گشته کنون سراسر غم و درد و اندوه
جای تو اینجا نیست ای خاک پر گهر
تو گل سرسبد هر بهاری
چرا کنون فتاده ای بر خاک فرو


سرزمین لاله های بی نصیب
خاطر عشق و سرای بی رقیب
گم گشته در راه هوای مه آلود
چهار بخشت شده اندوه غم آلود
سرزمین خسروان بی بدیل
مردان توسر به هیچ اهریمنی خم برنیاورد
تورا چه باکیست از این خس نااساس
آرزوی خفته دارم، درد پر مهرو دل پرزگلایه دارم
این چه حکمیست خدایا؟
باورم نیست !
روی سبزو زرد و سرخت چنین نبینم
گمت کرده ام، در پی تو هراسانم
بارها سنگ بر سینه زدم



کاش سنگ دلان راه به چاره می دیدند
دردهای پرزدرد ما عاقلانه می دیدند
سرزمین پدری من ، سرزمین مادری من
با تمام مردمان مهمان نوازت
دلهای پرزمهر و آکنده از شور و لیاقت
تورا را باز می ستانم زدست این اهریمنان
تورا را باز می ستانم زدست این نا بخردان
هرچند..
تو آزادی کنون در قلب و در افکارمان
بازایست تا کوله ام را به آگاهی جاده آغشته کنم
سوسوی چشمانم را با گرد و غبار راه آغشته کنم
اشکم بازایستد تا راه را در پی تو روشن کنم



خالی از مهر تو من چه دارم
سرزمین خونی من
تو در هسته سلولهای من
تو در وجود بی نهایت من
سرزمین پدری من، سرزمین مادری من
تو را دوست ندارم، بهتراست!
چون محو شدن در بحر تو وجودمرا محوکند
به تو عشق می ورزم
چون می دانم در وجودمی
ظلم این نابخردان پایان ندارد
چاره ای جر مرحم و درمان ندارد



خاک تو با چار بخشت
خاک تو بادور فتادگان ز قلبت
خورشید در دل کوههای سه نقشت
.............
راستی تو خود در پی چیستی؟
من که در پی تو حیران این گیتی
آخر ماجرا چیست؟ چرا این گونه ام؟
توان رفتنم نیست، پاهایم با من هم اوا نیست
یک بار هم شده مرا دریاب
بیش از این رنجم نده
چشم هایم رنگ رخسار تو را خواهند




سرزمین آلاله های بی نشان
به تو پناه می برم
به کوهای برافراشته ات پناه می برم
شاید باران رحمتت درمان شود بر زخم کهنه ام
سرزمین پدری من، سرزمین مادری من


Ji:
Raman bidil
 


پنج‌شنبه 19 مرداد 1391
:: 12:15 :: نويسنده : hevydar

 

 

Kch

 

Baxan Gundêke le Qeredax, Koî baxe, Gundêke le laî Merîwan
Befraw Seholaw, Awî befir
Befrîn Wek befir, le Šêweî befir
Behar Werzêkî sale
Behê Beî (Core mîweyeke)
Behre Lêhatûyî
Belar Zor geîštû
Belên Peyman, Wade
Benaz Nazdar, Benazunûk
Berzê Balaberz
Besê Bese, Kurtkiraweî Besîme
Beyan Beyanî
Bêrat Çiyayeke le Kurdistan
Bêstan Boîsan
Bêxal Hawînehewarêke le Kurdistan, Bêxeluxeš
Binaw Core dirextêke
Binawî Gundêke le Kurdistan
Birîske Birûske
Bokan Šarêke le Kurdistanî Êran
Botya Nawî çiyayeke le Kurdistan
Bextewer Bexitdar, Šansdar

Kur

 

Bagro Baî tundutîj
Badinan Nawçeyeke le Kurdistanî Êraq
Bahoz Baî behêz
Balek Nawçeyek u dû gunde le Kurdistanî Êraq
Balîsan Gundêke le laî Hewlêr
Barzîn Nawî dolêke le Kurdistanî Êraq
Basak Gundêke le Kurdistanî Êraq
Baso Eškewtêke le laî Merîwan
Bastê Gundêke le laî Pêncwên
Bašîl &Cedil;aroke, Kolwane
Batas Nawî gundêke le Kurdistanî Êraq
Batman Šarêke le Kurdistanî Turkya, Gundêke le Kurdistanî Êran
Bazyan Nawçeyeke le Kurdistanî Êraq
Bemo Çiyayeke le Kurdistan
Berhem Brubû, Dahat
Berîn Berbilaw
Berko Çiya u nawçeyeke le Kurdistanî Êraq
Berzan Çiya u nawçeyeke le Kurdistanî Êraq
Betîn Germugur, tundutîj
Bextiyar Bexitdar, Xošhal, Šad
Beyar Κî bêpareupûl, Zewî dêm
Bêbak Netirs, Becerg
Bêbeš Bêwer, Bešnediraw
Bêstûn Nawî çiyayeke le Kurdistanî Êran
Bêtwat Nawçeyeke le Kurdistanî Êraq
Bijar Giyayî herze, Labirdinî giyayî herze
Bilêse Zûaneî agir
Bilîmet Bêwêne, Helkewtû
Binar Dawênî kêw
Biradost Nawçeyeke le Kurdistanî Êraq
Birîndar Zamdar
Birzo Balaberz
Boskan Gundêke le Kurdistanî Êraq
Botan Nawçeyek u rûbarêke le Kurdistanî Turkya
Botê Gundêke le Kurdistanî Êraq


سه‌شنبه 17 مرداد 1391
:: 16:07 :: نويسنده : hevydar

 

 

 

Cegerxwîn

 جگرخون با اسم واقعی شیخ موس در سال 1903در روستای حصار از توابع ماردین کردستان ترکیه در یک خانواده فقیرمتولد شده است . پدرش حسن پسر محمود پسر علی می باشد ، او دردوران کودکی به کارهای چوپانی و گله داری مشغول بوده وخیلی زود پدرش را از دست می دهد . پس از مرگ پدر

 نزد خواهرش آسی (آسیه ) به زندگی اش ادامه می دهد. سپس به عنوان طلبه وارد مدارس دینی می شود .جگرخون خیلی زود علوم دینی را نزد استاد عبید فرا می گیرد .واز خود او اجازه نامه ماموستایی را می گیرد . بارها به ایران و عراق سفر کرده و تا کنون پنج دیوان شعر از او به چاپ رسیده است .اشعار جگرخون با موضوعات : زندگی و آیین کردان ، ، عشق و محبت ، دوستی ، صلح و آشتی بین انسانها می باشد .آثاری درخصوص اندیشمندان، ادبا و علمای کرد ، تاریخ شعر و شاعری کردان نیزاز او به یادگار مانده است.

 

 

دو اتفاق بزرگ در منطقه باعث می شود که شخصیت وی در منطقه تغییر یابد و راهش را به سوی وطن پروری سوق داد:

1ـجنگ جهانی اول و اتفاقات حاصل از آن . مانند مستقل شدن ملت زیر دست ترکیه و پیمان مخصوص کردستان شمال بنام "سوار"و اقدامات ترکیه علیه این پیمان

2ـشورش شیخ سعید 1925 در برابر  ظلم ترکیه علیه کرد ها ,کشتن هزاران نفر از شورشگران. صد ها تن از این شورشگران به سوریه رفتند این شورشگران در سال 1927 گروهکی بنام " خو بوون" یعنی خودمختاری را ایجاد کردند جگر خون نیز به آنان پیوست ویکی از اعضای آن شد .

او در سال 1984 چشم از جهان فرو بست.

 

 . دیگر آثار اوعبارتنداز : زند – اوستا ، دیوان 5-a ، دیوان 6-a ، شفق ، دیوان 7a ، هیوی
چند بیت از اشعارش :
Cana xwe derîne tu ji pişta çeperê,
Perde tu hilîne, ku li min roj bê derê,
şevreş bike ronî, tu bi loks û fenerê,
Maçek ji du lêvan bide, ey lêv şekerê,
Ew e dermanê birînê û kul û derd û
 
 
 

یکشنبه 15 مرداد 1391
:: 19:53 :: نويسنده : hevydar

 

a

 

Nawî kiçan ناوی کجان      
 
A
 
Aftaw
roj, hetaw, xor
ڕۆژ، هه‌تاو، خۆر
ئافتاو
Ala
beydax, perçem
به‌یداخ، په‌رچه‌م
ئاڵا
Alya
Nawî hozêkî kurde
ناوی هۆزێکی کورده‌
ئالیا
Amêdî
Nawî šarêke le Kurdistanî bašûr
ناوی شارێکه‌ له‌ کوردستانی باشوور
ئامێدی
Amêz
Baweš
باوه‌ش
ئامێز
Arezû
Hewes, Hez, Awat
هه‌وه‌س، حه‌ز، ئاوات
ئاره‌زوو
Askol
karmamiz, askî biçûk
کارمامز، ئاسکی بچووك
ئاسکۆڵ
Avan
nawî çyayeke le Kurdistanî bašûr
ناوی چیایه‌که‌ له‌ کوردستانی باشوور
ئاڤان
Avar
Awedan
ئاوه‌دان
ئاڤار
Awaz
goranî
گۆرانی
ئاواز
Awêze
Qendîl, Pilpile
قه‌ندیل، پڵپڵه‌
ئاوێزه‌
Awring
Piršî agir
پرشی ئاگر
ئاورنگ
Awing
Šewnim
شه‌ونم
ئاونگ
Azû
Nawî çyayeke le Kurdistanî bakûr
ناوی چیایه‌که‌ له‌ کوردستانی باکوور
ئازوو
Azya
Gurc u gol, Zîrek
گورج و گۆڵ، زیره‌ك
ئازیا
 
Nawî kuranناوی کوڕان    
A
 
Agrî
Nawî çiyayeke le Kurdistanî bakûr
ناوی چیایه‌که‌ له‌ کوردستانی باکوور
ئاگری
Akam
Encam, Aqîbet
ئه‌نجام، ئاقیبه‌ت
ئاکام
Akar
Kirdewe, Xûrewišt
کرده‌وه‌، خووڕه‌وشت
ئاکار
Ako
Lûtke, Nawî gundêke le Kurdistan
لووتکه‌، ناوی گوندێکه‌ له‌ کوردستان
ئاکۆ
Akran
Nawî gundêke le Kurdistanî bakûr
ناوی گوندێکه‌ له‌ کوردستانی باکوور
ئاکران
Akrê
Šarêke le Kurdistanî bašûr
شارێکه‌ له‌ کوردستانی باشوور
ئاکرێ
Alan
çiyayeke le Kurdistanî rojhelat, Gundêke le Kurdistanî bašûr
چیایه‌که‌ له‌ کوردستانی ڕۆژهه‌ڵات، گوندێکه‌ له‌ کوردستانی باشوور
ئالان
Amanc
Mebest, Meram
مه‌به‌ست، مه‌رام
ئامانج
Amêd
Nawî gundêke le Kurdistan
ناوی گوندێکه‌ له‌ کوردستان
ئامێد
Amûd
Lane, Hêlane
لانه‌، هێلانه‌
ئاموود
Amyar
Hawkar, Yarîdeder
هاوکار، یاریده‌ده‌ر
ئامیار
Ara
Bûn, Nêwan, Cêgeî jiyanî hemîšeyî
بوون، نێوان،جێگه‌ی ژیانی هه‌میشه‌یی
ئارا
Aram
Hêmin, Leserxo
هێمن، له‌سه‌رخۆ
ئارام
Aran
Hewarî koçeran le zistanda
هه‌واری کۆچه‌ران له‌ زستاندا
ئاران
Ararat
Zincîre çiyayeke le Kurdistan
زنجیره‌ چیایه‌که‌ له‌ کوردستان
ئارارات
Aras
= Araz
 ئاراز=
ئاراس
Araz
Nawî rûbarêke le Kurdistan
ناوی ڕووبارێکه‌ له‌ کوردستان
ئاراز
Arî
Regezêke, Nîštecê
ڕه‌گه‌زێکه‌، نیشته‌جێ
ئاری
Arîtma
Nawî pašayekî Made
ناوی پاشایه‌کی ماده‌
ئاریتما
Arkas
Nawî gundêke le Kurdistanî bakûr
ناوی گوندێکه‌ له‌ کوردستانی باکوور
ئارکاس
Arsan
Nawî tîreyekî kurde le Xuremabad
ناوی تیره‌یه‌کی کورده‌ له‌ خوڕه‌م ئاباد
ئارسان
Artîn
Tînî agir, Girî agir
تینی ئاگر، گڕی ئاگر
ئارتین
Arxeyan
Dilnya, Xatircem
دڵنیا، خاترجه‌م
ئارخه‌یان
Aso
Kenarî asiman, Ufiq
که‌ناری ئاسمان، ئوفق
ئاسۆ
Ašo
Pišû, îsrahet, wiçan
پشوو، ئیسراحه‌ت، وچان
ئاشۆ
Aware
Sergerdan, Derbeder
سه‌رگه‌ردان، ده‌ربه‌ده‌ر
ئاواره‌
Awêser
Nawî šaxêke le Kurdistanî bašûr
ناوی شاخێکه‌ له‌ کوردستانی باشوور
ئاوێسه‌ر
Awêsta
Nawî pertûkekeî Zerdešte
ناوی په‌رتووکه‌که‌ی زه‌ده‌شته‌
ئاوێستا
Axêz
Cûle, Cimucûl
جووڵه‌، جموجووڵ
ئاخێز
Aza
Becerg, çawnetirs
به‌جه‌رگ، چاونه‌ترس
ئازا
Azad
Serbest, Berela
سه‌ربه‌ست، به‌ره‌ڵا
ئازاد

NAWÎ KURDÎناوی کوردی 


پنج‌شنبه 12 مرداد 1391
:: 17:42 :: نويسنده : hevydar

Perwerde

Alan Dilpak


Perwerde danûstandineke civakî ye di navbera mirovan de. Armanc ew e, ku kesê tê perwerdekirin (bi piranî zarok yan jî ciwan) ligor bingehên civakî yên erênî werin xwedîkirin û ji bandorên (tesîr) neyênî bên parastin. Perwerde tim kontrola rabûn û rûnishtana kesan e, yên ku, di sîstêma civakî de bi awayekî misoger (parêzî) cihê xwe bigirin.

Ligor dîtina modêrn naveroka perwerdê him jî ew e, ku kesîtîyeke azad û serbixwe were vejandin yan jî afirandin.


Norm û nirxên perwerdê yên îdîyal tim di bin bandora demê de ne û tên guhertin.
Karûbarên perwerdeke xwedî plan û armancên diyarkirî yê îdîyal jibo kesekî ciwan ew in, ku di ber her tishtî de, ligor taybetî û kanînên wî kesî derfetan amade bike, yên ku jibo pêshveçûn û serketina wî pêwîst in. Ev prosêsa civakî, di nav malbatê û sîstêma dewletê, ya perwerdeyî de, pêktê û bandora hin faktorên hawîrdorî jî lê dibe. Encama perwerdê bi tenê ew nîne, ku kesan bike endamê civakê. Lêbelê yek encama wê ya giring jî ew e, ku kesan bike xwedî taybetîyên rexneyî û erênî jibo civakê.


Her modêla perwerdê tim di bin kontrola demê de ye û ligor polîtîka pêvejoyê tê guhartin (wek: dêmokratîk, fashîst, û hwd).

perwerde

A. Ligor cih


  a) malbat
  b) hawîrdora civakî
  c) xwendegeh / dibistan
  d) sazîyên olî (xwendegeh, kurs, mizgeft)


B. Ligor bandorê

  a) bandora bê armanc
  b) bandora bi armanc


Karûbarên perwerdê yên bingehîn ev in:


A. diyarkirina armancên perwerdê
B. amadekirina derfetên hînbûnê
C. nirxandin û kontrolkirina pêshvaçûna hînbûnî

 

 


پنج‌شنبه 12 مرداد 1391
:: 17:31 :: نويسنده : hevydar
💬 نظرات کاربران
💬ثبت نام کاربران
💬ورود کاربران